（），，""。
อภิปัญญา (metacognition) หมายถึงความสามารถในการตรวจสอบและควบคุมกระบวนการรู้คิดของตนเอง พูดง่าย ๆ คือ การคิดถึงความคิดของตนเอง
（ ），。
จอห์น เฟลเวลล์ (John Flavell) ริเริ่มศึกษาแนวคิดนี้อย่างเป็นระบบในทศวรรษ 1970 โดยแบ่งออกเป็นสองมิติ ได้แก่ ความรู้เชิงอภิปัญญาและการควบคุมเชิงอภิปัญญา
，，。
ผู้เรียนที่มีอภิปัญญาสูงสามารถประเมินระดับการเรียนรู้ของตนเองต่อเนื้อหาใดเนื้อหาหนึ่งได้อย่างแม่นยำ และปรับกลยุทธ์เมื่อเจอความยากโดยกระตือรือร้น แทนที่จะทำซ้ำวิธีที่ไม่ได้ผลอย่างเป็นกลไก
：、、、。
กลยุทธ์เฉพาะเจาะจง ได้แก่ การตั้งเป้าหมายที่ชัดเจนก่อนเรียน การทดสอบตัวเองเป็นระยะระหว่างเรียน และการสะท้อนคิดหลังเรียนว่าวิธีใดได้ผลและวิธีใดต้องปรับปรุง
，，。
งานวิจัยเชิงประจักษ์จำนวนมากพิสูจน์ว่าการฝึกอภิปัญญามีผลส่งเสริมผลการเรียนอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะในด้านการใช้เหตุผลทางคณิตศาสตร์และการอ่านเพื่อความเข้าใจ
，。
การนำการศึกษาเชิงอภิปัญญาเข้าสู่การออกแบบหลักสูตรเป็นหนึ่งในเส้นทางที่มีประสิทธิภาพสูงในการพัฒนาความสามารถในการเรียนรู้ตลอดชีวิตของนักเรียน